Globaal bekeken is de basisopleiding, qua typologie, één van de vier categorieën van de beroepsopleiding binnen de politie. De beroepsopleiding berust, qua finaliteit, op vier pijlers:

• het verwerven van basiskennis inzake wettelijke en reglementaire materies;
• het aanwenden van specifieke politietechnieken;
• het toepassen van tactische principes en uitvoeringsregels voor politieacties;
• het zich eigen maken van gedragswetenschappelijke en relationele eigenschappen passend voor het politieambt.

De politieopleiding neemt globaal 23 maanden in beslag en verloopt in 2 cycli:

• de voorbereidende opleiding van 10 en een halve maand in de federale school te Brussel;
• een tweede opleidingsonderdeel van 12 en een halve maand in de Nationale school voor officieren te Brussel. In deze opleiding wordt vooral de nadruk gelegd op management en beheer van operaties van bestuurlijke en gerechtelijke politie, sport, geweldsbeheersing, schieten en de kennis van een andere taal (Frans).

In deze basisopleiding wordt de theorie aan de praktijk getoetst door stages in de entiteiten van de politie en via praktische schooloefeningen. Het is immers de bedoeling om de fysieke conditie, de interventietechnieken en -tactieken, alsook de theoretische en praktische kennis te verwerven die noodzakelijk zijn voor de uitoefening van het politieberoep in het officierskader. De cursussen, oefeningen, stages, testen, simulaties, bezoeken, ontmoetingen zijn allemaal bedoeld om je te helpen bij je opleiding.

Om een volwaardig politieambtenaar te worden, zul je worden opgeleid:

• door docenten uit de lokale en federale politie-entiteiten, voor wat het theoretische deel betreft;
• door praktijkmonitoren, voor wat het deel 'politietechnieken en -praktijken' betreft;
• door opleiders die je gedurende de hele opleiding zullen begeleiden;
• en door 'mentoren' die je stages in de entiteiten van de politie zullen opvolgen.

Op het einde van de opleiding zul je een reeks examens afleggen in verschillende theoretische en praktische domeinen die tijdens de opleiding aan bod kwamen.

Wanneer je toegelaten bent voor de politieopleiding van commissaris van politie, moet je, zoals hierboven aangehaald, een deel van de opleiding volgen aan de federale school te Brussel en een tweede deel in de Nationale school voor officieren te Brussel.

De lestijden lopen gewoonlijk van 8.00 uur tot 12.00 uur en van 13.00 uur tot 17.00 uur. Tijdens de stageperiodes krijg je een reëel beeld van het leven als politieambtenaar, want je werkt in shiften (onderbroken uurroosters, nacht- en weekendprestaties).

Na de opleiding kan je solliciteren voor de openstaande vacatures bij de korpsen van lokale politie of bij de federale politie. Als commissaris van politie kun je diverse richtingen uit. Maar één ding staat vast. Je behoort tot de hoogste personeelscategorie hetgeen ook impliceert dat de verwachtingen (van personeelsleden en chefs bijvoorbeeld) hoger worden gesteld. Je bent in staat complexere analyses te verrichten, werkhypothesen voor te stellen en gefundeerde keuzes te maken. Je draagt immers verantwoordelijkheid over mensen en middelen.

Sommigen verkiezen onmiddellijk te gaan werken in een lokaal politiekorps binnen een één- of meergemeentezone. Het takenpakket kan divers zijn (wijkteammanager, officier van een verkeersdienst, (meehelpen) aansturen van een lokale recherchedienst, verantwoordelijkheid dragen binnen het HRM-domein, ...). Anderen gaan liever eerst aan de slag als leidinggevend officier binnen het domein van de openbare orde (vaak in een functie van pelotonscommandant van 41 personeelsleden, al dan niet te paard). Of gaan aan de slag als (beleids-)officier binnen een directie of dienst van de federale politie.

Diegene, die niet onmiddellijk solliciteert of die naast een eerste vacature grijpt, begint zijn loopbaan alvast bij de federale politie en kan later uitzwermen via interne plaatsaanbiedingen (in het politiejargon ook wel de mobiliteitsregeling genoemd met 5 mobiliteitscycli per jaar).