Globaal bekeken is de basisopleiding, qua typologie, één van de vier categorieën van de beroepsopleiding binnen de politie. De beroepsopleiding berust, qua finaliteit, op vier pijlers:

• het verwerven van basiskennis inzake wettelijke en reglementaire materies;
• het aanwenden van specifieke politietechnieken;
• het toepassen van tactische principes en uitvoeringsregels voor politieacties;
• het zich eigen maken van gedragswetenschappelijke en relationele eigenschappen passend voor het politieambt.

In concreto is de basisopleiding van inspecteur van politie een beroepsopleiding die tot doel heeft de aspirant-inspecteur van politie de professionele basiscompetenties bij te brengen zodat hij/zij in staat is alle politietaken te vervullen in de functie van inspecteur. De aspirant-inspecteur van politie moet in staat zijn een loopbaan aan te vatten in om het even welke niet-gespecialiseerde betrekking (in casu van inspecteur van politie) in de geïntegreerde politie (of het nu in een korps van lokale politie of bij de federale politie is).

De politieopleiding neemt globaal 12 maanden in beslag. Gedurende de eerste 5 en een halve maand volg je de college's samen met de aspirant-agenten van politie. Qua opleidingsonderdelen gaat het onder meer over de gemeenschapsgerichte politiezorg, het verkeersreglement, sport, geweldsbeheersing, ...

Dit eerste opleidingsonderdeel wordt aangevuld met een tweede deel van 7 maanden, waarbij andere materies zoals het strafwetboek, ordehandhaving, geweldsbeheersing en schieten, EHBO, ... aan bod komen.

In deze basisopleiding wordt de theorie aan de praktijk getoetst door stages in de entiteiten van de politie en via praktische schooloefeningen. Het is immers de bedoeling om de fysieke conditie, de interventietechnieken en -tactieken, alsook de theoretische en praktische kennis te verwerven die noodzakelijk zijn voor de uitoefening van het politieberoep in het basiskader. De cursussen, oefeningen, stages, testen, simulaties, bezoeken, ontmoetingen zijn allemaal bedoeld om je te helpen bij je opleiding.

Om een volwaardig politieambtenaar te worden, zul je worden opgeleid:

• door docenten uit de lokale en federale politie-entiteiten, voor wat het theoretische deel betreft;
• door praktijkmonitoren, voor wat het deel 'politietechnieken en -praktijken' betreft;
• door opleiders die je gedurende de hele opleiding zullen begeleiden;
• en door 'mentoren' die je stages in de entiteiten van de politie zullen opvolgen.

Op het einde van de opleiding zul je een reeks examens afleggen in verschillende theoretische en praktische domeinen die tijdens de opleiding aan bod kwamen.

Wanneer je voor een functie in het basiskader (inspecteur van politie) hebt gesolliciteerd, zal er rekening worden gehouden met je keuze en zal je, als je dat wenst, je opleiding en je stages aan de dichtstbijzijnde politieschool kunnen volgen. Dit is een belangrijk aspect aangezien de opleiding extern is.

De lestijden lopen gewoonlijk van 8.00 uur tot 12.00 uur en van 13.00 uur tot 17.00 uur. Tijdens de stageperiodes krijg je een reëel beeld van het leven als politieambtenaar, want je werkt in shiften (onderbroken uurroosters, nacht- en weekendprestaties).

Eén van de uitgangspunten in de politieschool is dat je leert samenwerken met je collega's, elkaar steunt bij moeilijkheden en dat je samen als ploeg de eindstreep haalt.

Het fijne is dat je vanaf de eerste dag merkt hoe afwisselend het politiewerk is. Natuurlijk wordt er veel van je gevraagd. Regelmatig zijn er theoretische maar ook en vooral praktische tests en examens. En als je éénmaal geslaagd bent voor het eindexamen, kun je terugblikken op een onvergetelijke tijd waarin je heel wat vrienden hebt gemaakt.

De rode draad doorheen de volledige opleiding is evenwel dat je een beroep aanleert waarbij je jezelf ten dienste stelt van de gemeenschap. Als politieambtenaar werk je immers ten voordele van alle burgers en van de diverse bestuurlijke en gerechtelijke overheden.

In je beroep zal je steeds meer op eigen initiatief, zelfstandig en planmatig moeten handelen. Dat vereist een verantwoordelijke , actieve en (zelf-)kritische ingesteldheid. In de basisopleiding word je aangemoedigd om je eigen leren te plannen en te evalueren. Je evolutie zal ook geregeld besproken worden met de opleiders. Het komt er niet op aan om alleen maar kennis te reproduceren of als een robot bepaalde technieken toe te passen. Wat wel verwacht wordt, is dat je keuzes leert te maken en dat je weet waarom je voor een bepaalde oplossing koos. Daartoe zal je geregeld tijdens oefeningen, examens en tests in praktijksituaties worden geplaatst. Het geheel van jouw aanpak, alleen of met een collega-student, wordt beoordeeld. Kennis is belangrijk, maar weten wat je doet en waarom is het meest essentiële.

Kennismaken met je collega-studenten, met de opleiders en met het leven in de school; leren een planning opmaken, onder meer voor je eigen studies; de werking van de belangrijkste Belgische politieke, bestuurlijke en gerechtelijke instellingen; de werking en de bevoegdheden van de belangrijkste partners waarmee de Politie samenwerkt; een persoon verhoren; een slachtoffer opvangen; een slechte nieuwsmelding uitvoeren; technieken van ordehandhaving toepassen; een inbraak vaststellen; een buurtonderzoek doen; een persoon en een auto controleren; iemand fouilleren en aanhouden; vingerafdrukken nemen; drugs in beslag nemen; met een prioritair voertuig rijden; een alcoholtest afnemen; het verkeer regelen; een huiszoeking doen; een verkeersongeval vaststellen; de eerste hulp bij ongevallen geven; informatie inzamelen en verspreiden en nog zoveel meer ...

In de loop van het jaar zul je vrij hard en regelmatig moeten studeren want er worden geregeld toetsen en overhoringen afgenomen. Deze tellen mee bij het opmaken van jouw eindresultaat. Op het einde van je opleiding moet je een examen afleggen. Je professionele kennis en vaardigheden worden hierbij getoetst aan de hand van schriftelijke testen, mondelinge ondervragingen en praktische oefeningen. Gedurende het volledige opleidingsjaar word je evenwel door je opleiders ook beoordeeld op je persoonlijk functioneren en wordt van je verwacht dat je een kritische zelf evaluatie kan maken.

Een politieambtenaar wordt in zijn beroep af en toe geconfronteerd met situaties die een behoorlijke inspanning vragen. Of het nu gaat om het achtervolgen van een verdacht persoon, om het uitvoeren van een wachtdienst of om het redden van een drenkeling of slachtoffers van ongevallen. De fysieke conditie en de mentale weerbaarheid moeten altijd optimaal zijn. Tijdens de volledige opleiding word je daartoe voorbereid en in groep en individueel begeleid door praktijkmonitoren. Er wordt vooral gewerkt aan je uithouding. Een duurloop in het bos of op de piste, een wedstrijd zaalvoetbal of volleybal, klauteren tegen de klimmuur, een zwemles, maar ook technieken om je eigen stress onder controle te krijgen en te houden zijn enkele ingrediënten van het trainingsprogramma.

Als politieambtenaar moet je, in uitzonderlijke omstandigheden evenwel, soms dwang en geweld gebruiken. Ook dat wordt je aangeleerd: in welke omstandigheden mag je dwang gebruiken, hoe kan je verbaal een conflictsituatie oplossen, welke technieken van zelfverdediging kunnen worden toegepast en wanneer en hoe je wapen gebruiken. Aan het einde van het opleidingsjaar moet je 'het hindernissenparcours' afleggen. Dit houdt in dat je binnen een bepaalde tijd een parcours aflegt, waarbij je onderweg hindernissen overschrijdt en opdrachten uitvoert. Zowel de hindernissen als de opdrachten zijn een simulatie van zaken die je ook in het dagelijkse politiewerk kan tegenkomen. Een belangrijk aspect hierbij is dat je de keuzes die je maakte bij het overschrijden van de hindernissen en het uitvoeren van de opdrachten kan verantwoorden.

Eens de basisopleiding doorlopen, ligt je toekomst als inspecteur van politie open of het nu in een korps van lokale politie of binnen een directie of dienst van de federale politie is. Meer nog, tijdens de laatste 4 maanden van de opleiding kan je zelfs al solliciteren voor vrijstaande betrekkingen van inspecteur tijdens een vacatureronde, die ook wel de mobiliteitsregeling wordt genoemd. Dit is een grote vacaturedatabank die 5 maal per jaar aan alle personeelsleden binnen de politie wordt opengesteld en waarin een massa aan interessante functies zijn opgenomen. De personeelsleden kunnen daarop ingaan via een sollicitatie. Sinds geruime tijd kunnen ook de aspiranten hierop al ingaan.

Sommigen verkiezen onmiddellijk te gaan werken in een lokaal politiekantoor in een politiezone. Anderen gaan liever eerst aan de slag bij een interventiekorps.

Nog anderen wensen zich verder te specialiseren en verkiezen een loopbaan als politieruiter, als hondengeleider, als onderzoeker bij een lokale recherchedienst of bij de federale gerechtelijke politie, als lid van een speciale interventie-entiteit of als lid van de wegpolitie. Hiervoor moet je evenwel aan bijkomende vereisten voldoen en slagen in een bijkomende selectieproef. Nadien volgt dan nog een gespecialiseerde opleiding.

De aspirant die niet onmiddellijk solliciteert of naast een vacature grijpt, begint zijn loopbaan alvast bij de federale politie en kan later uitzwermen via diezelfde mobiliteitsregeling.