Op federaal niveau staat één politiekorps, de federale politie, in voor de gespecialiseerde politiezorg en de ondersteunende opdrachten. Ze vervult niet alleen gespecialiseerde opdrachten van bestuurlijke en gerechtelijke politie, maar ook 'supralokale' opdrachten, die het grondgebied van een politiezone overschrijden, en levert steun aan de lokale politie. Zij doet dit:

• door rekening te houden met de principes van geïntegreerde werking, specialiteit en subsidiariteit
• in synergie met de andere partners.

De federale politie werd op 1 januari 2001 opgericht, bij de wet van 7 december 1998 tot organisatie van een geïntegreerde politiedienst, gestructureerd op twee niveaus.

De federale politie oefent haar opdrachten uit over het hele Belgische grondgebied. Op 1 maart 2007 onderging de initiële structuur van de federale politie een aantal grondige veranderingen, die het gevolg zijn van wijzigingen aan de wet op de geïntegreerde politie en van het koninklijk besluit van 14 november 2006 betreffende de organisatie en de bevoegdheden van de federale politie.

Sinds 1 maart 2007 bestaat de federale politie uit (schema):

• het commissariaat-generaal (waaronder 3 algemene directies ressorteren)
• de algemene directie bestuurlijke politie
• de federale gerechtelijke politie
• de algemene directie van de ondersteuning en het beheer.

Samen bestaan die uit een dertigtal centrale directies in Brussel en 54 gedeconcentreerde diensten in de arrondissementen waaronder op hun beurt verschillende diensten vallen.

De gespecialiseerde supralokale opdrachten van bestuurlijke politie bestaan uit ordehandhaving, meer bepaald het doen naleven van wetten en reglementen, preventief optreden, de bescherming van personen en goederen en bijstand verlenen aan personen in nood. Zo staat de federale politie, onder andere, in voor:

• de wegpolitie op de autosnelwegen (ongeveer 1800 km) en op bepaalde rijkswegen met dezelfde kenmerken als de autosnelwegen (zo'n 330 km)
• de spoorwegpolitie langs de spoorwegen en in sommige stations
• de scheepvaartpolitie op de Noordzee en op de waterwegen
• de luchtvaartpolitie in de nationale luchthaven en de vijf regionale luchthavens
• de immigratie- en grenscontrole
• de beveiliging van de Koninklijke Familie en van het operationeel NAVO-kwartier SHAPE
• de gespecialiseerde beveiliging van goederen (zoals waardetransporten) en van bijzondere personen (VIP's).

Ze zorgt tevens voor een operationele gespecialiseerde dienstverlening door het ter beschikking stellen van o.a. helikopters, honden en paarden, alsook van bijzondere teams voor de handhaving van de openbare orde.

Een concreet voorbeeld: in een grootstad wordt een grootschalig evenement georganiseerd. Het korps van lokale politie van deze stad is niet in staat om alleen in te staan voor de omkadering van dit event. Zij doet een beroep op de federale politie die gespecialiseerd personeel en materiaal (helikopter, honden, ...) ter beschikking stelt met het oog op de ordehandhaving.

De gespecialiseerde gerechtelijke politie richt zich in de eerste plaats op die misdaden en wanbedrijven die wegens hun omvang, hun georganiseerd karakter of hun gevolgen, de grenzen van een arrondissement of het land overstijgen of die, door hun ingewikkelde aard, gespecialiseerde opsporingen en onderzoeken vereisen. Zo is de federale gerechtelijke politie onder meer belast met de prioritaire fenomenen die tot de zware georganiseerde criminaliteit behoren, zoals:

• ernstige geweldmisdrijven: met bijzondere aandacht voor actuele verschijningsvormen
• eigendomsdelicten: met bijzondere aandacht voor rondtrekkende dadergroepen
• economisch-financiële criminaliteit: met bijzondere aandacht voor corruptie, fraude en witwassen
• drugproductie, drughandel en druggerelateerde criminaliteit
• ernstige informaticacriminaliteit
• zware milieucriminaliteit
• terrorisme
• mensenhandel en mensensmokkel.

De laboratoria van technische en wetenschappelijke politie maken ook deel uit van de federale gerechtelijke politie. Tot slot beschikt de federale gerechtelijke politie in elk arrondissement (België telt er 27) over een gedeconcentreerde gerechtelijke directie, waarin gespecialiseerde politieagenten onderzoeken uitvoeren onder leiding van de bevoegde gerechtelijke overheden.

Tot slot verleent de federale politie steun aan zowel de federale politie zelf, als aan de lokale politiekorpsen inzake niet-operationele materies zoals human resources, financiële en materiële middelen (logistiek, ICT, ...). Heel vaak dragen de ondersteunende opdrachten bij tot de geïntegreerde werking. Voorbeelden hiervan zijn de uniforme rekrutering en selectie en de opleiding van politiepersoneel.

De federale politie telt ongeveer 15 000 personeelsleden.

Bijkomende informatie betreffende de federale politie is beschikbaar op volgende website: www.federalepolitie.be.